Array and List

Before discussing algorithms, we need to cover the data structures they commonly rely on. Some algorithms are only efficient because of a specific underlying data structure. This post covers the most fundamental ones.

Array and list

Array

To store multiple data items, we need a data structure that allows reading and writing at any position. The simplest such structure is an array. An array stores data in contiguous memory, so any element can be accessed in constant time via its index. In mathematical notation, it is written as $a[0]$ or $a_0$. The main drawback is the fixed size: you must know the maximum number of elements in advance, or risk accessing unintended memory. An array can be dynamically resized by allocating a new, larger array and copying all elements, though this is costly. The time complexity of array operations is as follows.

Time complexity Array
Search/Change $O(1)$
Add (Front) $O(n)$
Add (Random) $O(n)$
Add (Back) $O(n)$
Delete (Front) $O(n)$
Delete (Random) $O(n)$
Delete (Back) $O(n)$
Merge $O(n)$
Space complexity $O(n)$

Notice that adding and delete will change the size of the array. Merge means that merging two array into a single array. It will be assumed to have the same size of two arrays.

List 1 (Singly-Linked List)

To avoid the fixed-size problem, we use a linked list. A linked list consists of nodes, each holding a data value and a pointer to the next node. This allows dynamic insertion and deletion, but accessing an arbitrary element requires traversing from the head — taking $O(n)$ time.

Time complexity List 1
Search/Change $O(n)$
Add (Front) $O(1)$
Add (Random) $O(n)$
Add (Back) $O(n)$
Delete (Front) $O(1)$
Delete (Random) $O(n)$
Delete (Back) $O(n)$
Merge $O(n)$
Space complexity $O(n)$

Another limitation is that inserting at the back takes $O(n)$ because we must traverse to the tail.

List 2 (Singly-Linked List with Tail Pointer)

Adding a tail pointer gives $O(1)$ access to the end of the list. This improves back-insertion and deletion, and enables $O(1)$ merging of two lists by connecting the tail of one to the head of the other.

Time complexity List 2
Search/Change $O(n)$
Add (Front) $O(1)$
Add (Random) $O(n)$
Add (Back) $O(1)$
Delete (Front) $O(1)$
Delete (Random) $O(n)$
Delete (Back) $O(1)$
Merge $O(1)$
Space complexity $O(n)$

However, random access still takes $O(n)$. Linked lists are rarely used directly in implementations for this reason, but the conceptual abstraction is widely used in other data structures.

Other lists

There are another way to implement the list. Followings are the common thing that could be tried.

Double-Sizing Array (Dynamic Array / Vector)

A double-sizing array behaves like a regular array but doubles its capacity when it runs out of space. Back insertions and deletions are amortized $O(1)$ — most are $O(1)$, with occasional $O(n)$ resizes.

Time complexity Vector
Search/Change $O(1)$
Add (Front) $O(n)$
Add (Random) $O(n)$
Add (Back) Amortized $O(1)$
Delete (Front) $O(n)$
Delete (Random) $O(n)$
Delete (Back) Amortized $O(1)$
Merge $O(n)$
Space complexity $O(n)$

Circular Array

A circular array uses a virtual index mapping instead of direct index access. In other words, we access $a[f(i)]$ instead of $a[i]$, where $f$ is a mapping function. Using $f(i) = (i + \mathit{from}) \bmod \mathit{size}$, where $\mathit{from}$ can shift, we achieve $O(1)$ front and back insertions and deletions — similar to List 2, but in a contiguous memory block. In this case, complexity works like below.

Time complexity Array
Search/Change $O(1)$
Add (Front) $O(1)$
Add (Random) $O(n)$
Add (Back) $O(1)$
Delete (Front) $O(1)$
Delete (Random) $O(n)$
Delete (Back) $O(1)$
Merge $O(n)$
Space complexity $O(n)$

Comparison

Complexity

DSA means the Double sizing array and CA means Circular array.

Time complexity Array List 1 List 2 DSA CA
Search/Change $O(1)$ $O(n)$ $O(n)$ $O(1)$ $O(1)$
Add (Front) $O(n)$ $O(1)$ $O(1)$ $O(n)$ $O(1)$
Add (Random) $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$
Add (Back) $O(n)$ $O(n)$ $O(1)$ Amortized $O(1)$ $O(1)$
Delete (Front) $O(n)$ $O(1)$ $O(1)$ $O(n)$ $O(1)$
Delete (Random) $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$
Delete (Back) $O(n)$ $O(n)$ $O(1)$ Amortized $O(1)$ $O(1)$
Merge $O(n)$ $O(n)$ $O(1)$ $O(n)$ $O(n)$
Space complexity $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$ $O(n)$

Example code

Here is the simple example of arrays.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
#include <iostream>
#include <chrono>
#include <vector>

using namespace std;

template<typename T>
class linearArray;

template<typename T>
class circularArray;

template<typename T>
using array = circularArray<T>;

template<typename T>
class linearArray{
private:
    int _size;
    int _capacity;
    T* _data;
public: 
    linearArray(int capacity);

    ~linearArray();

    bool get(int idx, T& ret);        

    int capacity();

    int size();

    bool insert(int idx, T data);

    bool set(int idx, T data);

    bool erase(int idx);
};

template<typename T>
class circularArray{
private:
    int _size;
    int _capacity;
    T* _data;
    int _from;
    inline int vmap(int idx);
    void _push(int from, int to, bool left);
public: 
    circularArray(int capacity);

    ~circularArray();

    bool get(int idx, T& ret);
    
    int capacity();

    int size();

    bool insert(int idx, T data);

    bool set(int idx, T data);

    bool erase(int idx);
};

template<typename T>
linearArray<T>::linearArray(int capacity){
    _data = new T[capacity];
    _capacity = capacity;
    _size = 0;
}

template<typename T>
linearArray<T>::~linearArray(){
    delete[] _data;
}

template<typename T>
bool linearArray<T>::get(int idx, T& ret){
    if((0 <= idx) && (idx < _capacity)){
        ret = _data[idx];
        return true;
    } 
    return false;
}

template<typename T>
int linearArray<T>::capacity(){
    return _capacity;
}


template<typename T>
int linearArray<T>::size(){
    return _size;
}

template<typename T>
bool linearArray<T>::insert(int idx, T data){
    if(_size >= _capacity || idx >= _size + 1)
        return false;
    for(int i = _size - 1; i >= idx; --i)
        _data[i + 1] = _data[i];
    _data[idx] = data;
    ++_size;
    return true;
}

template<typename T>
bool linearArray<T>::set(int idx, T data){
    if(_size >= _capacity || idx >= _size + 1)
        return false;
    _data[idx] = data;
    return true;
}

template<typename T>
bool linearArray<T>::erase(int idx){
    if(_size == 0 || idx >= _size)
        return false;
    for(int i = idx; i < _size - 1; ++i)
        _data[i] = _data[i + 1];
    --_size;
    return true;
}


template<typename T>
inline int circularArray<T>::vmap(int idx){
    return (idx + _from + _capacity) % _capacity;
}

template<typename T>
void circularArray<T>::_push(int from, int to, bool left){
    if(from == to) return;
    //push array[from:to] to left if  is true, right if  is false
    //It assumed to be circular
    int _from = vmap(from);
    int _to = vmap(to);
    if(left){
        if(_from < _to){
            if(_from == 0)
                _data[_capacity - 1] = _data[0];
            else
                _data[_from - 1] = _data[_from];
            for(int i = _from + 1; i < _to; ++i)
                _data[i - 1] = _data[i];
            return;
        }
        //if(_from > _to)
        for(int i = _from; i < _capacity; ++i)
            _data[i - 1] = _data[i];
        if(_to != 0)
            _data[_capacity - 1] = _data[0];
        for(int i = 1; i < _to; ++i)
            _data[i - 1] = _data[i];
    
    }
    else{
        if(_from < _to){
            if(_to == _capacity)
                _data[0] = _data[_capacity - 1];
            else
                _data[_to] = _data[_to - 1];
            for(int i = _to - 2; i >= _from; --i)
                _data[i + 1] = _data[i];
            return;
        }
        //if(_from > _to)
        for(int i = _to - 1; i >= 0; --i)
            _data[i + 1] = _data[i];
        if(_to != 0)
            _data[0] = _data[_capacity - 1];
        for(int i = _capacity - 2; i >= _from; --i)
            _data[i + 1] = _data[i];
        return;


        for(int i = to - 1; i >= from; --i)
            _data[vmap(i + 1)] = _data[vmap(i)];
    }
}

template<typename T>
circularArray<T>::circularArray(int capacity){
    _data = new T[capacity];
    _capacity = capacity;
    _size = 0;
    _from = 0;
}

template<typename T>
circularArray<T>::~circularArray(){
    delete[] _data;
}

template<typename T>
bool circularArray<T>::get(int idx, T& ret){
    if((0 <= idx) && (idx < _capacity)){
        ret = _data[vmap(idx)];
        return true;
    } 
    return false;
}

template<typename T>
int circularArray<T>::capacity(){
    return _capacity;
}

template<typename T>
int circularArray<T>::size(){
    return _size;
}

template<typename T>
bool circularArray<T>::insert(int idx, T data){
    if(_size >= _capacity || idx >= _size + 1)
        return false;

    int mid = _size/2;
    if(idx < mid){
        _push(0,idx + 1, true);
        _from = (_from + _capacity - 1) % _capacity;
        _data[vmap(idx)] = data;
        ++_size;
        return true;
    }
    _push(idx, _size, false);
    _data[vmap(idx)] = data;
    ++_size;
    return true;
}

template<typename T>
bool circularArray<T>::set(int idx, T data){
    if(_size >= _capacity || idx >= _size + 1)
        return false;

    _data[vmap(idx)] = data;
    return true;
}

template<typename T>
bool circularArray<T>::erase(int idx){
    if(_size == 0 || idx >= _size)
        return false;
    
    int mid = _size/2;
    if(idx < mid){
        _push(0, idx, false);
        _from = (_from + 1) % _capacity;
        --_size;
        return true;
    }

    _push(idx + 1, _size, true);
    --_size;
    return true;
}

int main(){
    cout << "====================\n";
    cout << "    Basic array   \n";
    cout << "====================\n";
    {
        linearArray<int> lst1(10);
        for(int i = 0; i < 20; ++i){
            cout << lst1.insert(i, i) << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst1.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst1.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst1.erase(0) << " ";
        cout << lst1.erase(0) << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst1.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst1.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst1.erase(5) << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst1.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst1.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst1.erase(6) << " ";
        cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst1.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst1.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst1.erase(5) << " ";
        cout << lst1.insert(0,11) << " ";
        cout << lst1.insert(0,12) << " ";
        cout << lst1.insert(0,13) << " ";
        cout << lst1.insert(0,14) << " ";
        cout << lst1.erase(9) << " ";
        cout << lst1.insert(6,13) << " ";
        cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst1.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst1.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
    }

    cout << "====================\n";
    cout << "    Circular array   \n";
    cout << "====================\n";
    
    {    
        circularArray<int> lst2(10);
        for(int i = 0; i < 20; ++i){
            cout << lst2.insert(i, i) << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst2.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst2.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst2.erase(0) << " ";
        cout << lst2.erase(0) << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst2.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst2.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst2.erase(5) << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst2.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst2.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst2.erase(6) << " ";
        cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst2.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst2.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        cout << lst2.erase(5) << " ";
        cout << lst2.insert(0,11) << " ";
        cout << lst2.insert(0,12) << " ";
        cout << lst2.insert(0,13) << " ";
        cout << lst2.insert(0,14) << " ";
        cout << lst2.erase(9) << " ";
        cout << lst2.insert(6,13) << " ";
        cout << "\n";
        cout << "====================\n";
        for(int i = 0; i < lst2.size(); ++i){
            int data = -1;
            lst2.get(i, data);
            cout << data << " ";
        }cout << "\n";
    }

    cout << "====================\n";
    cout << "    Performance    \n";
    cout << "====================\n";
    
    cout << "    Insert first    \n";
    {
        linearArray<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(0,10);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Regular array  : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        circularArray<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(0,10);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Circular array : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        std::vector<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(array.begin(),10);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " std::vector : " << (to - from).count()   << "\n";
    }

    cout << "====================\n";
    cout << "    Erase first    \n";
    {
        linearArray<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i,10);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(0);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Regular array  : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        circularArray<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i,10);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(0);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Circular array : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        std::vector<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(array.begin()+i,10);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(array.begin());
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " std::vector : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    

    cout << "====================\n";
    cout << "    Insert middle    \n";
    {
        linearArray<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i/2,i);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Regular array  : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        circularArray<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i/2,i);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Circular array : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        std::vector<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(array.begin()+i/2,i);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " std::vector : " << (to - from).count()   << "\n";
    }

    cout << "====================\n";
    cout << "    Erase  middle    \n";
    {
        linearArray<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i,i);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(i/2);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Regular array  : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        circularArray<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i,i);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(i/2);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Circular array : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        std::vector<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(array.begin()+i,i);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(array.begin()+i/2);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " std::vector : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    

    cout << "====================\n";
    cout << "    Insert random    \n";
    {
        linearArray<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(rand()%(i + 1),i);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Regular array  : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        circularArray<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(rand()%(i + 1),i);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Circular array : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        std::vector<int> array(10000);
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(array.begin()+rand()%(i + 1),i);
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " std::vector : " << (to - from).count()   << "\n";
    }

    cout << "====================\n";
    cout << "    Erase  random    \n";
    {
        linearArray<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i,i);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(rand()%(10000 - i));
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Regular array  : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        circularArray<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(i,i);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(rand()%(10000 - i));
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " Circular array : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    {
        std::vector<int> array(10000);
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.insert(array.begin()+i,i);
        }
        auto from = std::chrono::system_clock::now();
        for(int i = 0; i < 10000; ++i){
            array.erase(array.begin()+rand()%(10000 - i));
        }
        auto to = std::chrono::system_clock::now();
        cout << " std::vector : " << (to - from).count()   << "\n";
    }
    return 0;
}

Performance

Performance depends on the hardware and compiler. Tests were run on a Raspberry Pi; results are shown below.

Without compiler optimization option

Time consumption Basic array Circular array std::vector Basic/Circular std/circular
Insert first 5.43E+08 730299 80218289 743.5641 109.8431
Erase first 5.07E+08 249735 77053027 2030.535 308.5392
Insert middle 2.72E+08 2.63E+08 64868023 1.03441 0.246638
Erase middle 3.69E+08 93046427 60962537 3.963127 0.655184
Insert random 2.69E+08 1.32E+08 67554999 2.028211 0.510193
Erase random 2.79E+08 1.34E+08 61448193 2.081033 0.457566

With compiler optimization option

Time consumption Basic array Circular array std::vector Basic/Circular std/circular
Insert first 69745452 243124 72715663 286.8719 299.0888
Erase first 19728613 352 70335698 56047.2 199817.3
Insert middle 28044463 33800611 58150249 0.829703 1.72039
Erase middle 13088558 7911878 58191397 1.654292 7.354941
Insert random 29029662 11617777 59405666 2.498728 5.113342
Erase random 9968517 11553333 57890608 0.862826 5.010728